درماتیت دور دهان و اطراف لب

علت، علائم و درمان درماتیت و پوسته ریزی اطراف دهان و لب و بینی

درماتیت دور دهان (Perioral Dermatitis) یک بیماری پوستی التهابی بوده که باعث ایجاد پاپول های پوسته دهنده در اطراف دهان، بینی و چشم ها می شود. این درماتیت می تواند با سوزش، خارش، خشکی اطراف دهان و ایجاد لکه های دور لب همراه باشد. در ادامه به بررسی علائم، تشخیص و درمان درماتیت دور دهان می پردازیم.

درماتیت دور دهان چیست؟

درماتیت اطراف دهان، بیشتر بصورت پاپول های پوسته دهنده و مشخصی در اطراف دهان، بینی، و چشم ها ظاهر می شود، که تقریبا فقط در خانم ها رخ می دهد. درماتیت دور دهان با خشکی و پوسته پوسته شدن اطراف لب و دهان همراه است و ممکن است مایعات بی رنگی از پاپول ها هم خارج شود.

سن شایع ابتلا به این بیماری بین ۱۵ تا ۵۰ سال است و بسیاری اوقات در کودکان رخ می دهد. البته درماتیت می تواند در هر سنی رخ دهد.

علائم درماتیت دور دهان چیست؟

ضایعات پوستی در درماتیت دور دهان و لب معمولا اطراف دهان شروع می شوند، ولی گاهی نواحی اطراف بینی و اطراف چشم ها را نیز درگیر می کنند. بنابراین این درماتیت صرفا محدود به اطراف لب و دهان نیست و اطراف چشم ها و بینی نیز ممکن است درگیر شوند.

درماتیت دور دهان معمولا بدون علامت است. خارش شایع ترین علامت در این بیماران است. بسیاری از بیماران ممکن است برای درمان درماتیت دور دهان، بینی یا چشم از استروئیدهای موضعی (کورتون پوستی یا موضعی) استفاده کرده باشند، این داروها بهبود موقت ایجاد می کنند، ولی استفاده از آن ها ممکن است در طولانی مدت باعث ایجاد درماتیت مقاوم به درمان شود.

پاپول ها و پوستول هایی به اندازه نوک سنجاق روی یک زمینه قرمز و پوسته دهنده، محدود به چانه و چین های بینی و لب ها هستند. یک ناحیه پاک و غیر گرفتار در اطراف حاشیه قرمز لب وجود دارد.

تشکیل پوستول ها روی گونه ها و در مجاورت سوراخ های بینی شایع است. گاهی اوقات ضایعات پوستی در این بیماری محدود به ناحیه اطراف بینی باقی می ماند. گاهی نیز در قسمت خارجی چشم ها رخ می دهد. درماتیت دور دهان در کودکان اغلب اطراف چشم ها و بینی را درگیر می کند.

علت درماتیت دور دهان چیست؟

درماتیت اطراف دهان معمولا در زنان جوان رخ می دهد و می تواند در کودکان نیز دیده شود. وجود فوزوباکتریوم (Fusobacterium) در ضایعات پوستی ناشی از درماتیت، احتمال علت باکتریایی را برای این بیماری مطرح می کند.

استفاده متداول از مرطوب کننده ها و فرآورده های فلورینه ممکن است علت درماتیت دور دهان باشد.

تشخیص های افتراقی درماتیت اطراف لب و دهان

  • آکنه.
  • روزاسه.
  • درماتیت سبورئیک.
  • درماتیت آتوپیک (اگزمایی).
  • زردزخم.

سیر و پیش آگهی بیماری

در درماتیت دور دهان، درجات مختلفی از درگیری مشاهده می شود. بثورات و ضایعات اطراف دهان و لکه های دور لب برای چند ماه باقی می مانند. این درماتیت با درمان خوراکی، معمولا در مدت ۲ هفته برطرف می شود اما عود و بازگشت بیماری بسیار شایع است و بعد از چند ماه دوباره ایجاد می شود.

اگر درماتیت دور دهان عود کرد باید درمان با داروهای جدید آغاز شود و گاه درمان نگهدارنده دراز مدت لازم است.

درمان درماتیت دور دهان

درمان موضعی

درمان درماتیت دور دهان و سوزش و لکه های اطراف لب بصورت موضعی شامل استفاده از داروهای زیر است:

  • کرم یا پماد پوستی ۱ درصد مترونیدازول نظیر متروژل (MetroGel).
  • قطره سولفاستامید سدیم ۱۰ درصد به اضافه گوگرد ۵ درصد (سولفاست – آر Sulfacet – R).
  • تامپون، محلول یا لوسیون کلیندامایسین یا اریترومایسین ۲ درصد محلول.
  • پماد پیمکرولیموس ۱ درصد (Elidel).
  • پماد تاکرولیموس ۰٫۱ درصد (Protopic).

اخیرا مطالعاتی انجام شده که تاثیر پماد ایورمکتین هم در درمان ضایعات پوستی ثابت کرده است.

درمان با آنتی بیوتیک ها خوراکی

اگر یک دوره ۴ تا ۶ هفته ای درمان موضعی درماتیت دور دهان بی نتیجه باشد، آنتی بیوتیک های خوراکی به مدت ۲ تا ۴ هفته تجویز می شوند. آنتی بیوتیک های خوراکی برای درمان سوزش دور لب عبارتند از:

  • تتراسایکلین (Tetracycline).
  • اریترومایسین (Erythromycin).
  • داکسی سایکلین (Doxycycline).
  • مینوسایکلین (Minocycline).

پس از برطرف شدن بیماری، مصرف آنتی بیوتیک متوقف می شود یا بتدریج طی ۴ تا ۵ هفته قطع می گردد.

نکات مهمی که باید درباره درماتیت اطراف دهان بدانید

بیمار باید محدود کردن استفاده از مرطوب کننده ها را مد نظر قرار دهد. همچنین بیماران باید بدانند که استفاده طولانی مدت از استروئیدهای موضعی روی صورت، این بیماری را تشدید خواهد کرد.

قطع مصرف استروئیدهای موضعی سبب شعله ور شدن بیماری می شود، ولی این کار برای درمان بیماری ضروری است.