سندرم بهجت

علت، علائم، تشخیص و درمان بیماری بهجت

سندرم یا بیماری بهجت نوعی بیماری خودایمنی است که در آن عروق خونی ملتهب می شوند و می تواند علائم و نشانه های زیادی ایجاد کند. متاسفانه علت بیماری بهجت به خوبی مشخص نشده است. زخم های دهانی (آفت دهان)، التهاب و قرمزی چشم، راش های پوستی و آفت تناسلی از جمله علائم بیماری بهجت هستند. علائم بیماری بهجت در افراد مختلف، متفاوت است. هدف از درمان بیماری بهجت، کاهش علائم و پیشگیری از ایجاد عوارض شدیدی نظیر نابینایی است.

علت بیماری بهجت چیست؟

علت ایجاد بیماری به خوبی مشخص نشده است. بهجت یک بیماری اتوایمیون یا خودایمنی بوده که عوامل محیطی و ژنتیکی در ایجاد آن نقش دارند. ژن های مختلفی شناخته شده اند که با این بیماری در ارتباط اند. پزشکان معتقدند عوامل محرک محیطی نظیر عفونت های ویروسی یا باکتریایی از جمله علت بیماری بهجت بوده و باعث تحریک ایجاد این بیماری در افرادی می شود که از نظر ژنتیکی مستعد هستند.

ریسک فاکتورهای بیماری بهجت

عواملی که باعث افزایش شانس ابتلا به بیماری بهجت می شوند عبارتند از:

  • سن. بیشترین شیوع بیماری در دهه های ۳ و ۴ زندگی است. البته بیماری ممکن است افراد جوان تر یا مسن تر را نیز درگیر کند.
  • محل زندگی. کشورهای خاورمیانه نظیر ایران و ترکیه شیوع بالایی از نظر ابتلا به بیماری بهجت دارند.
  • جنس. هر دو جنس را درگیر می کند اما در مردان علائم شدیدتری ایجاد می کند.
  • ژن ها. ژن های خاصی ممکن است در ارتباط با ایجاد بیماری باشند.

علائم بیماری بهجت

علائم بیماری بهجت در افراد مختلف، متفاوت است، همانطور که علت بیماری بهجت در افراد مختلف متفاوت و ناشناخته است. گاهی علائم خود به خود از بین می روند و مدتی بعد دوباره عود می کنند. همچنین با افزایش سن علائم کاهش می یابند.

مناطقی از بدن که در بیماری بهجت ممکن است گرفتار شوند عبارتند از:

  • دهان: زخم دردناک دهانی مشابه آفت، شایع ترین علامت بیماری بهجت است. قاعده این زخم ها سفید و کمی فرورفته است و لبه ی آن قرمز و ملتهب است. این زخم ها پس از یک تا سه هفته خود به خود بهبود پیدا می کنند. اما در طول سال بارها و بارها عود می کنند.
  • پوست: زخم های مشابه آکنه یا ندول های قرمز رنگ از جمله علائم پوستی بیماری بهجت هستند.
  • ناحیه ژنیتال یا تناسلی: بیماری بهجت می تواند زخم  یا آفت تناسلی ایجاد کند. این آفت ها معمولا روی کیسه بیضه در مردان یا وولو در زنان ایجاد می شوند. زخم ها دردناک بوده و ممکن است اسکار برجای گذارند.
  • چشم: درگیری چشم در بیماری بهجت نسبتا شایع است. التهاب و قرمزی چشم به علت یووئیت اتفاق می افتد. در یووئیت (Uveitis) چشم ها قرمز و دردناک شده و تاری دید ایجاد می شود. درگیری چشم ها ممکن است یک طرفه یا دوطرفه باشد. درگیری شدید چشم ها و عدم درمان می تواند باعث نابینایی شود.
  • مفاصل: در بیماری بهجت، مفاصل ملتهب و دردناک می شوند. آرنج، مچ دست و پا شایع ترین مناطقی هستند که درگیر می شوند. درگیری مفاصل متناوب بوده و پس از چند هفته خود به خود بهبود می یابد و ممکن است دوباره عود کند.
  • درگیری عروقی: التهاب شریان ها و ورید ها (سرخرگ ها و سیاهرگ ها) می تواند سبب قرمزی، درد و التهاب اندام ها شود. احتمال ایجاد ترومبوز و آمبولی افزایش می یابد و ممکن است آنوریسم یا انسداد عروقی ایجاد شود.
  • دستگاه گوارش: دردشکم، اسهال و خونریزی گوارشی (دفع خون با مدفوع یا استفراغ) از جمله علائم گوارشی بهجت هستند.
  • مغز: بیماری بهجت با ایجاد التهاب در مغز می تواند باعث ایجاد سردرد، تب، کاهش هوشیاری یا حتی سکته مغزی می شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

از آنجایی که علت بیماری بهجت به خوبی مشخص نیست، در صورت وجود هرگونه علامت و نشانه غیرطبیعی باید با پزشک مشورت شود. علائم بیماری به هیچ وجه اختصاصی نیستند و بیماری می تواند خودش را به هر شکلی نشان دهد.

درمان بیماری بهجت

درمان بیماری بهجت بسیار مهم است زیرا این بیماری اختلالی است که چندین دستگاه بدن را مبتلا و با زخم های راجعه دهانی و تناسلی ( آفت تناسلی و دهانی ) و نیز درگیری چشمی بروز می کند. التهاب چشم در بیماری بهجت بسیار معروف است. در ادامه به بررسی درمان بیماری بهجت می پردازیم و به این سوال پاسخ می دهیم که آیا بیماری بهجت واگیر دار است؟ آیا بیماری بهجت کشنده است؟ آیا بیماری بهجت درمانی در طب سنتی یا طب سوزنی دارد یا خیر.

این بیماری در منطقه خاورمیانه مخصوصا ایران و ترکیه بسیار شایع است و بطور کلی در کشورهایی که در مسیر جاده ابریشم قرار داشته اند شیوع زیادی دارد.

زنان و مردان به یک نسبت درگیر می شوند اما درگیری چشمی در مردان شدیدتر از زنان است. سیاه پوستان به ندرت گرفتاری بیماری بهجت می شوند.

درمان صحیح بیماری یا سندرم بهجت

بیماری بهجت یک بیماری خودایمن یا اتوایمیون است و فاکتورهای ژنتیکی نقشی اساسی در ایجاد آن دارند اما باید بدانید که این بیماری واگیردار نیست . همچنین بیماری بهجت کشنده نیست البته در صورتی که به درستی درمان شود. بدترین عارضه بیماری بهجت، التهاب چشم و به دنبال آن نابینایی است.

شدت بیماری با گذشت زمان کاهش می یابد. به جز در بیماران مبتلا به سندرم بهجت CNS و بیماری عروق اصلی، به نظر می رسد امید به زندگی طبیعی باشد و تنها عارضه وخیم بیماری بهجت کوری یا نابینایی است.

درمان بیماری بهجت با دارو

درگیری غشای موکوسی دهان، ممکن است به گلوکوکورتیکوئید (استرویید یا همان کورتون) موضعی به شکل دهان شویه یا خمیر ( Paste ) پاسخ دهد. در موارد شدیدتر تالیدومید ( ۱۰۰ میلی گرم در روز) موثر است.

ترومبوفلبیت ( التهاب ورید ها و ایجاد ترومبوز در آنها ) با آسپرین ( ۳۲۵ میلی گرم) درمان می شود.

کلشی سین می تواند در تظاهرات مخاطی – پوستی و آرتریت بهجت مفید باشد.

یووئیت ( التهاب چشم ) و اختلالات نورولوژیک بهجت نیازمند درمان بیماری بهجت با گلوکوکورتیکوئید یا کورتون ( پردنیزون ، ۱ میلی گرم / کیلوگرم در روز ) و آزاتیوپرین ( ۲ تا ۳ میلی گرم / کیلوگرم در روز ) هستند.

سیکلوسپورین ( ۵ میلی گرم / کیلوگرم )، به تنهایی یا همراه با آزاتیوپرین، برای یووئیت ( التهاب چشم بهجت ) تهدیدکننده ی بینایی در درمان بیماری بهجت مورد استفاده قرار گرفته است.

درمان های ضد TNF در پان یووئیت مقاوم به داروهای سرکوبگر ایمنی توصیه می شود. تجویر این درمان، حدت بینایی را در بیش از دو سوم بیماران بهبود می بخشد.

درمان بیماری بهجت در طب سنتی ، گیاهی یا طب سوزنی

سوالات بسیاری درباره ی استفاده از طب سنتی یا طب سوزنی یا داروهای گیاهی برای درمان بیماری بهجت از پزشکان می شود. پاسخ این سوال صراحتا خیر است! اگر بینایی تان و سلامتی تان برایتان مهم است به هیچ وجه این درمان های غیر واقعی را جایگزین درمان اصلی بیماری نکنید ! در بسیاری از موارد استفاده از این درمان ها باعث پیشرفت بیماری و در نهایت کوری شده و زندگی فرد را نابود کرده است.