بیماری های غدد

کمای میکس ادم چیست؟ علائم، تشخیص و درمان

کمای میکزدم بسیار کشنده است

کمای میکس ادم (Myxedema Coma) که با نام های کمای میکزدم، میگزدم یا میکزودم نیز شناخته می شود نوعی اختلال متابولیسمی بوده که در افراد مسن مبتلا به کم کاری تیروئید (هیپوتیروئیدی) رخ می دهد و با کاهش شدید دمای بدن و سرکوب تنفسی همراه است. در ادامه به بررسی علائم، تشخیص و درمان این بیماری می پردازیم.

کمای میکس ادم یا میگزدم چیست؟

کمای میکزدم (میکزودم) را می توان یک حالت جبران نشده از کم کاری تیروئید تعریف کرد. فردی که دچار کم کاری تیروئید است، به دلیل کاهش هورمون های تیروئیدی و کاهش متابولیسم بدن، علائمی پیدا می کند. حال اگر این کم کاری تیروئید به دلایل مختلفی نظیر عفونت، داروها، مشکلات قلبی و … تشدید شود. علائم شدیدی ایجاد می شود که می تواند کشنده باشد.

عواملی که باعث ایجاد کمای میکزدم می شوند

کمای میکس ادم تقریبا همیشه در افراد مسن رخ می دهد و معمولا به وسیله عواملی که تنفس را مختل می کنند تشدید می شود. از جمله این عوامل می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • داروها: به ویژه آرام بخش ها، داروهای بیهوشی و ضدافسردگی ها.
  • پنومونی (نومونی) یا ذات الریه (عفونت ریه).
  • نارسایی احتقانی قلب.
  • انفارکتوس میوکارد (MI) یا همان سکته قلبی.
  • خونریزی گوارشی (مخصوصا خونریزی معده یا روده)
  • سکته مغزی (CVA).
  • سپسیس.
  • تماس با سرما.

هیپوونتیلاسیون یا کاهش تنفس، که باعث کم شدن اکسیژن خون (هیپوکسی) و افزایش دی اکسید کربن در خون (هیپرکاپنی) می شود، نقش عمده ای در ایجاد کمای میگزدم (میکس ادم) دارد.

همچنین کاهش قند خون (هیپوگلیسمی) و کاهش سدیم خون (هیپوناترمی) نیز در بروز کمای میکزدم نقش دارند.

علائم کمای میگزدم

علائم کمای میکس ادم عبارتند از کاهش سطح هوشیاری که گاهی با تشنج همراه است. کاهش شدید دمای بدن یا هیپوترمی ممکن است رخ دهد و دمای بدن تا ۲۳ درجه سانتی گراد کاهش یابد. همچنین در بعضی موارد ممکن است بیمار سابقه کم کاری تیروئید (هیپوتیروئیدی) درمان شده و پذیرش ضعیف درمان را داشته باشد و یا بیماری وی قبلا تشخیص داده نشده باشد.

همچنین این بیماران علائم کم کاری تیروئید را نیز دارند.

درمان کمای میکس ادم (میگزدم)

کمای میکزدم (میکزودم) چگونه درمان می شود؟

متاسفانه کمای میکس ادم با وجود درمان در ۲۰ تا ۴۰ درصد از موارد باعث مرگ بیمار می شود و بسیار کشنده است. کشندگی این اختلال ربطی به سطح T4 و TSH در آزمایش خون ندارد.

درمان کمای میکس ادم (میگزدم) با لووتیروکسین

داروی لووتیروکسین (Levothyroxine) را می توان در ابتدا به صورت تزریقی در ورید با دوز ۵۰۰ میکروگرم یکجا تجویز نمود که در واقع دوز بارگیری اولیه آن است. اگرچه تجویز لووتیروکسین پس از دوز اولیه تا چند روز ضروری نیست، ولی معمولا تجویز آن به میزان ۵۰ تا ۱۰۰ میکروگرم در روز ادامه می یابد. در صورتی که داروی وریدی مناسب در دسترس نباشد، همان مقدار لووتیروکسین را می توان از طریق لوله نازوگاستریک (لوله NG ان جی) تجویز کرد (علی رغم اینکه ممکن است جذب روده ای در کمای میکس ادم مختل شده باشد).

درمان جایگزین با لیوتیرونین

یک روش جایگزین درمان کمای میکزدم عبارت است از تجویز لیوتیرونین (Liothyronine) به صورت وریدی یا از طریق لوله نازوگاستریک (لوله NG)، با دوز ۱۰ تا ۲۵ میکروگرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت.

استفاده از لیوتیرونین بسیار موثر است زیرا تبدیل هورمون تیروئیدی T4 به T3 در بدن در کمای میکس ادم دچار اختلال می گردد. با اینحال، تجویز بیش از حد لیوتیرونین خطر بالقوه بروز آریتمی های قلبی را به همراه دارد.

یک روش دیگر، تجویز همزمان لووتیروکسین با دوز ۲۰۰ میکروگرم و لیوتیرونین با دوز ۲۵ میکروگرم به صورت دوز واحد و یک جای وریدی در ابتدا و سپس درمان روزانه با لووتیروکسین با دوز ۵۰ تا ۱۰۰ میکروگرم روزانه و لیوتیرونین با دوز ۱۰ میکروگرم هر ۸ ساعت می باشد.

درمان های حمایتی

درمان های حمایتی برای اصلاح هرگونه اختلال متابولیک در کمای میگزدم (میکس ادم یا میکزودم) ضروری است. گرم کردن بدن بیمار تنها وقتی توصیه می شود که دمای بدن وی به کمتر از ۳۰ درجه سانتی گراد برسد زیرا در این دما خطر کلاپس قلبی عروقی افزایش می یابد.

استفاده از پتوهای فضاگیر برای جلوگیری از اتلاف حرارت لازم است.

تجویز هیدروکورتیزون وریدی با دوز ۵۰ میلی گرم هر ۶ ساعت ضروری است، چون ذخیره آدرنال در کم کاری تیروئید (هیپوتیروئیدی) کاهش می یابد. هرگونه فاکتور تشدید کننده وخامت بیماری را باید درمان کرد، از جمله تجویز زودهنگام آنتی بیوتیک های وسیع الطیف، تا زمانی که وجود عفونت بررسی و رد شود.

کمک تهویه ای همراه با آنالیز مرتب گازهای خون (ABG) معمولا در طی ۴۸ ساعت اول درمان ضروری است. در صورت وجود هیپوناترمی (کاهش سدیم خون) یا هیپوگلیسمی (کاهش قند خون)، تجویز سالین هیپرتونیک یا گلوکز وریدی ممکن است لازم باشد.

از تجویز مایعات وریدی هیپوتون نظیر Half Saline باید خودداری کرد، چون این مایعات می توانند سبب احتباس آب در بدن شوند. احتباس آب به دلیل کاهش خونرسانی کلیوی و ترشح نابجای وازوپرسین رخ می دهد. متابولیسم اکثر داروها در این حالت مختل می شود. از تجویز داروهای آرام بخش نظیر بنزودیازپین ها باید تا حد امکان خودداری کرد و یا آنها را با دوز کمتری مصرف نمود. سطح خونی داروها را باید در صورت امکان کنترل کرد تا بتوان دوز آنها را تصحیح نمود.

منبع
اصول طب داخلی هاریسون
برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن