بیماری های پوست

پسوریازیس چیست؟ تعریف، علائم، تشخیص و درمان بیماری پوستی سوریازیس

بررسی بیماری پوستی پسوریازیس ، انواع ، علائم و راه های درمان آن

تصویر پسوریازیس دست پوسته ریز پلاک

پسوریازیس یک بیماری پوستی شایع و مزمن التهابی و از دسته بیماری های پاپولواسکواموس است که به نظر می رسد به دلیل اختلال عملکرد لنفوسیت های T ایجاد می گردد. شیوع بیماری در حدود ۱ تا ۳ درصد می باشد. درگیری در زنان و مردان یکسان است. بیماری در دهه دوم زندگی (حدودا ۲۷ سالگی) بیشترین بروز را دارد.

در مقاله “علل و ریسک فاکتورهای پسوریازیس” مفصل در مورد علت بیماری و عوامل تحریک کننده صحبت شده است.

پسوریازیس چه علائمی دارد؟

پاپول ها و پلاک های قرمز با حدود مشخص و پوسته های نقره ای رنگ مهمتری تظاهر این بیماری هستند. پوسته ها چسبناک بوده و به رنگ نقره ای هستند و اگر کنده شوند در زیر آنها نقاط خونریزی دهنده دیده می شود (نشانه شبنم خونی یا Auspitz sign). خارش ممکن است خفیف تا شدید باشد.

مناطق شایعی که در پسوریازیس گرفتار می شوند

اگرچه هر قسمتی از پوست ممکن است گرفتار شود ولی پسوریازیس بیشتر آرنج، زانو، پوست سر، چین گلوتئال و ناحیه تناسلی و ناخن را درگیر می کند. پوسته ها در پوست سر زیاد و در چین ها به علت رطوبت بالا کم هستند.

پدیده کوبنر در پسوریازیس :

ضایعات ممکن است در محل ترومای ناشی از خارش، جراحی یا آفتاب سوختگی ایجاد شوند که به آن پدیده یا فنومن کوبنر گفته می شود.

انواع بیماری پسوریازیس و علائم خاصی که هر نوع ایجاد می کند

۱- پسوریازیس پلاکی مزمن:

شایع ترین نوع است و با پلاک های پوسته دهنده و قرینه در سطوح اکستنسور اندام ها (زانو و آرنج) و تنه تظاهر پیدا می کند. اگر درمان نشود برای ماه ها تا سال ها ادامه پیدا می کند. در این نوع معمولا صورت و کف دست و پاها گرفتار نمی شوند.

۲- پسوریازیس معکوس یا اینورس (Inverse):

در این نوع بیماری، چین های بدن مثل زیربغل، کشاله ران، ناحیه تناسلی، زیر پستان و سر آلت تناسلی مردانه (گلنس پنیس) درگیر می شوند. در پسوریازیس تناسلی ضایعات به شکل پلاک های قرمز بدون پوسته و با حدود کاملا مشخص هستند.

۳- پسوریازیس قطره ای یا خالدار (Guttate):

معمولا متعاقب فارنژیت استرپتوکوکی یا عفونت های ویروسی تنفسی فوقانی ایجاد می شود. ضایعات متعدد در تمام بدت به غیر از کف دست و پا ایجاد می شوند. ضایعات سایز کوچکی در حد یک میلی متر تا یک سانتی متر دارند. پسوریازیس قطره ای یا خالدار نسبت به سایر انواع بیماری ، پاسخ بهتری به درمان می دهد و گاها بدون درمان نیز خود به خود خوب می شود. تیتر ASO در این بیماران بالا بوده و کشت حلق برایشان انجام می شود.

۴- پسوریازیس اریترودرمیک:

شدیدترین نوع بیماری است. قرمزی تمام بدن به همراه لرز و درد پوستی در این نوع دیده می شود. علل ایجاد این نوع عبارتند از:

  • استفاده از کورتیکواستروئید سیستمیک یا موضعی وسیع.
  • فتوتراپی.
  • درمان های موضعی تحریک کننده.

این بیماران باید در بیمارستان بستری شده و تحت درمان آب و الکترولیت قرار گیرند و باید از عوامل مستعد کننده و اشعه فرابنقش (UV) هم اجتناب کنند.

۵- پسوریازیس پوستولی (پوسچولی) منتشر یا ژنرالیزه:

این نوع با تب، تندرنس، لکوسیتوز و خستگی و Malaise همراه است. قرمزی و پوسچول (پوستول) از نواحی چین دار نظیر تناسلی و کشاله ران یا زیر بغل آغاز شده و سپس گسترش می یابد. کورتیکواستروئیدهای سیستمیک و مصرف استروئیدهای وسیع موضعی (کورتون ها) در ایجاد این نوع نقش دارند.

آرتریت پسوریاتیک و علائم آن

حدود ۵ تا ۸ درصد از مبتلایان به پسوریازیس دچار آرتریت پسوریاتیک می شوند که RF منفی بوده و با HLA-B27 مرتبط هستند. آرتریت ممکن است قبل، همزمان یا بعد از علائم پوستی ایجاد شود. آرتریت پسوریاتیک ۵ نوع است که عبارتند از:

  • الیگوآرتریت غیرقرینه.
  • آرتریت DIP (مفصل انتهایی انگشت) غیرقرینه.
  • پلی آرتریت قرینه و مشابه با آرتریت روماتوئید.
  • اسپوندیلیت و ساکروایلئیت.
  • آرتریت موتیلان (مخرب).

آرتریت بیشتر ستون مهره ها و مفاصل را درگیر می کند و مفصل انگشت (اینترفالنژیال دیستال) به صورت شایع گرفتار است. همچنین افرادی که به آرتریت پسوریاتیک مبتلا هستند، گرفتاری ناخن در آن ها شایع تر است.

پسوریازیس ناخن چیست و علائم آن

درگیری ناخن در جریان بیماری به قرار زیر است:

  1. Pitting ناخن: به فرورفتگی های ریز ناخن گفته می شود و شایع ترین علامت ناخن در جریان بیماری پسوریازیس می باشد. pitting (پیتینگ) اگرچه شایع ترین علامت گرفتاری ناخن است ولی در اگزما، عفونت های قارچی و آلوپسی آره آتا هم دیده می شود.
  2. جدا شدن ناخن از بستر آن یا انیکولیز (اونیکولیز).
  3. دبری زیر ناخن.
  4. دفورمیتی ناخن.
  5. نشانه قطره روغن (Oil Drop).

تشخیص پسوریازیس و تفاوت آن با اگزما

تشخیص پسوریازیس ناخن، سر یا در کودکان همگی بر اساس علائم بالینی بیماری است که قبل تر گفته شد و با اگزما متفاوت است. مشاهده جزئیات ناخن ها بسیار مهم است. درصورتی که به تشخیص شک کنیم باید از ضایعات بیوپسی گرفته شود و برای پاتولوژی ارسال گردد. علائم در پاتولوژی عبارتند از:

  • آکانتوز.
  • میکروآبسه مونرو (وجود نوتروفیل در اپیدرم).
  • پاراکراتوز.
  • فقدان لایه گرانولر و پیچ خوردگی عروق درم.

در صورت مشاهده موارد بالا، تشخیص بیماری قطعی بوده و باید درمان شود.

پیشنهاد می کنیم سایر بیماری های پوستی پاپولواسکواموس را هم ببینید ، این ها ممکن است با پسوریازیس اشتباه شوند :

۱- بیماری پوستی پیتریازیس روزه آ.

۲- بیماری پوستی لیکن پلان. 

داروهای صحیح در درمان پسوریازیس بدن (پوست سر، ناخن و …)

اگر کمتر از ۲۰ درصد از سطح بدن در جریان بیماری گرفتار شده باشد باید از درمان های موضعی استفاده کرد و اگر بیشتر از ۲۰ درصد از سطح بدن درگیر شده باشد باید از درمان های سیستمیک (خوراکی یا تزریقی) استفاده شود.

درمان های موضعی پسوریازیس عبارتند از:

  • استروئیدهای موضعی یا تزریق استروئید به درون ضایعه (کورتون).
  • تار.
  • آنترالن.
  • آنالوگ های ویتامین D.
  • مهارکننده های کلسی نورین.
  • رتینوئید.

درمان های خوراکی پسوریازیس عبارتند از:

۱- متوتروکسات (MTX):

در پسوریازیس اریترودرمیک، پوستولرمنتشر (پوسچولر) و آرتریت پسوریاتیک موثر است. عوارض جانبی اصلی متوتروکسات ، کبدی و خونی (سرکوب مغز استخوان و کاهش سلول های خونی در آزمایش خون CBC) هستند. لذا باید قبل و در طی درمان CBC (آزمایش شمارش سلول های خونی) و تست های عملکرد کبدی(ALT، AST، آلکالن فسفاتاز) و آزمایشات کلیوی (BUN و Cr) صورت پذیرد.

افرادی که از متوتروکسات استفاده می کنند (چه مرد و چه زن) نباید تا ۳ – ۴ ماه بعد از قطع دارو برای بارداری یا حاملگی اقدام کنند. متوتروکسات یک داروی خطرناک برای بارداریست و حتی برای سقط جنین از آن استفاده می شود.

چون متوتروکسات یک داروی ضد اسیدفولیک است باید به مصرف کنندگان آن اسیدفولیک تجویز نمود.

۲- نئوتیگازون (آسیترتین):

در پسوریازیس پوسچولر (پوستولر) و اریترودرمیک از قرص یا کپسول نئوتیگازون (آسیترتین) استفاده می شود. مهم ترین عوارض داروی نئوتیگازون (آسیترتین) اختلالات خونی، افزایش کلسترول و تری گلیسیرید است. چون این دارو از گروه رتینوئید ها است عوارض آن مشابه ایزوترتینوئین (آکوتان، روآکوتان، دکوتان) است و ممکن است باعث تومور کاذب مغزی (افزایش فشار مغز یا سودو سربری تومور) و هیپراستئوز شود.

نئوتیگازون (آسیترتین) و حاملگی : تا ۳ سال بعد از مصرف دارو نباید اقدام به بارداری یا حاملگی نمود.

۳- سیکلوسپورین:

از این دارو در موارد شدیدا مقاوم استفاده می شود.

۴- از اشعه ماوراء بنفش (UV – UVA,UVB) هم در درمان پسوریازیس استفاده می شود.

۵- درمان های مکمل طبیعی و گیاهی پسوریازیس

در مقاله ای که در گذشته در سایت منتشر کردیم، گزیده ای در درمان های گیاهی و طبیعی را به شما معرفی کردیم. این مقاله را می توانید در اینجا پیدا کنید.

پرسش و پاسخ پیرامون بیماری

۱- آیا درمان قطعی پسوریازیس وجود دارد؟ از آنجایی که این بیماری، یک بیماری خود ایمنی بوده و به دلیل اختلال در سلول های ایمنی بدن ایجاد می شود باید گفت که متاسفانه درمان قطعی ندارد. بهترین روش درمانی، دوری از عوامل ایجاد کننده نظیر آسیب های پوستی، تروما، استرس و… و نیز استفاده صحیح از داروهای تجویز شده است. 

۲-  درمان پسوریازیس با قارچ گانودرما و یا طب سنتی و گیاهی (نظیر خیراندیش، کردافشاری و…) واقعی است؟ قطعا نه! قارچ گانودرما و یا داروهای گیاهی اثر چندانی بر پوست، ناخن، سر، تناسلی و … ندارند. 

۳- اما من مصرف کردم و جواب گرفتم، موضوع چیست؟ از آنجایی که این بیماری به شدت وابسته به استرس و روحیه ی فرد است، استفاده در درمان های گیاهی یا طب سنتی ممکن است با افزایش حس سلامتی و تلقینی که در فرد ایجاد می کند علائم بیماری را بهبود دهد که البته درصورتی که درمان گیاهی عارضه کبدی یا کلیوی نداشته باشد ، همین هم از نظر ما خوب است. بهتر است سبک زندگی خود را عوض کنید و از استرس و اضطراب و نگرانی دوری کنید. همچنین ما در مقاله ی ۶ درمان طبیعی برای پسوریازیس و آرتریت پسوریاتیک درباره درمان های گیاهی صحبت کردیم و البته آن ها را نه به عنوان درمان اصلی و جایگزین که به عنوان یک درمان مکمل در کنار داروهای اصلی می دانیم. 

۴- پسوریازیس ناخن چیست و آیا مشکلی در بارداری و حاملگی ایجاد می کند؟ در این بیماری ناخن ممکن است به اشکال مختلفی از جمله فرورفتگی های نقطه ای، جدا شدن ناخن و … درگیر شود. استفاده از داروهایی که گفته شد به درمان کمک می کند. خود پسوریازیس معمولا مشکلی در بارداری ایجاد نمی کند اما حواستان به داروها باشد، همانطور که گفته شد نباید تا ۳ الی ۴ ماه پس از مصرف متوتروکسات و ۳ سال بعد از مصرف نئوتیگازون (آسیترتین) اقدام به بارداری یا حاملگی کرد. پس از اگر قصد بارداری دارید این موضوع را با پزشکتان در میان بگذارید.

منبع
درماتولوژی بالینی هبیف
برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن